Adli Para Cezası Nedir?

Türk Ceza Kanununa göre (TCK) işlenen suç karşılığında adli para cezası veya hapis cezası mahkemeler tarafından hükmedilir. Adli para cezasına sadece mahkemeler tarafından hükmedilir. İdari para cezası diğer resmi kurumlar tarafından verilir. Adli para cezası ödenmediği takdirde hapis cezası ile sonuçlanabilecek bir yaptırım türüdür. Türk Ceza Kanunun da (TCK) basit suçlar bazı suçların karşılığı adli para cezasıdır ve 1 yıl ve altındaki hapis sürelerinde ise hakimin takdiri doğrultusunda adli para cezasına çevrilebilir. İdari para cezası ise kolluk tarafından trafik kanunu , kabahatler kanunu, Kara yolları Trafik kanunu ve diğer kanunlar kapsamında ilgili kanunlarda belirtilen hükümlerin yerine getirilmemesi veya ihlal edilmesi sonucu şuçu işleyen kişiler hakkında çıkartılan cezadır. Adli para cezası ceza mahkemeleri tarafından Türk Ceza Kanunun ( TCK) ihlal edilmesi sonucunda suç işleyenlere verilen cezadır. Örneğin Kayseri Adliyesi nde veya herhangi bir devlet kurumunun içerisinde sigara içmek ve hemde kavgaya karışan suçlu için iki türü ceza verilir. Birincisi 5727 sayılı tütün ürünlerinin zararlarının önlenmesine dair kanun kapsamına muhalefetten kapalı alanda sigara içmekten idari para cezası uygulanır. Diğeri ise Ceza mahkemesi tarafından kasten yaralamadan adli para cezasıdır. İlgili sahıs asliye mahkemesinde yargılanma sürecinde hapis cezasına 1 yıl ve altı olan cezalarda hakimin takdiri ile adli para cezasına hükmedilir.

Adli Para Cezasının Çeşitleri

Doğrudan Hükmedilen Adli Para Cezası : Bazı suçların TCK (Türk Ceza Kanunu) da ilgili maddeleri gereğince karşılığı adli para cezası olarak belirtilmişse bu cezalar doğrudan hükmedilen adli para cezasıdır. Hakim hapis cezası vermek değil adli para cezası vermek zorundadır.

Hapis Cezasından Çevirilen Adli Para Cezası : 1 yıl ve altındaki suçlar hakimin takdiri ile adli para cezasına çevrilebilir. Suç taksirle işlenen suçlardan değilse adli para cezasına çevrilebilir. Örneğin trafik kazası neticesinde hükmedilen 2 yıl hapis cezası hakimin takdiri ile adli para cezasına çevrilebilir.

Şeçenek Yaptırım Olan Adli Para Cezası: TCK (Türk Ceza Kanunu) işlenmiş olan bir suçun karşılığında adli para cezası ve ya hapis cezası şecenek olarak hükmedilen adli para cezası dır. Örneğin hafif yaralama kasten yaralama suçu sonucunda hakim hapis cezasına veya adli para cezasına hükmedebilir.

Hapis Cezası ile Birlikte Hükmedilen Adli Para Cezası : Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında bazı suçlar için sadece hapis cezası yeterli görülmemiş bununla birlikte adli para cezasına hükmedilmiştir. Örneğin dolandırıcılık suçu için hem adli para cezasına hemde hapis cezasına ceza kanunu kapsamında hükmedilmiştir.

Hapis Cezasından Çevrilen Adli Para Cezası

Mahkemeler tarafından tarafından suçlunun durumu gözlenerek, şartlar değerlendirilerek hükmedilen ceza adli para cezası olarak hükmedilir. Mahkeme suçlunun dava sürecindeki pişmanlığı, sosyal ve ekonomik durumunu değerlendirir.

Bir yıl ve altı suçlar : Bir yıl ve altı suçlarda Hakim tarafından adli para cezasına hükmedebilir.

Taksirle işlenen suçlar : Taksirle işlenen suçlarda (Trafik kazası gibi) hapis cezasının adli para cezasına çevirilmesi için bir sınır yoktur.

Adli Para Cezasının Hesaplanması

Adli para cezasında sanık hakkında hükmedilecek alt sınır 5 üst sınır 730 gün kabul edilerek hesaplama yapılacaktır. Aksi bir hüküm yoksa adli para cezasının bu sınırları aşılamaz. Mahkeme tarafından sanık hakkında hapis cezası verildikten sonra en az 20 TL en çok 100 Tl olmak üzere hesaplanır. Örneğin Kayseri de basit yaralama suçundan mahkeme tarafından 6 ay ceza hükmedildiği durumda mahkeme tarafından bu ceza adli para cezasına çevrilebilir.180 gün hapis cezası hesaplandığında mahkeme sanığa 180*20Tl-180*100 TL arasında bir adli para cezasına hükmedecektir.

Hapis Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesinde Özel Durumlar

Adli para cezasının 730 günden fazla hükmedilemeyeceğini söylemiştik. Fakat TCK (Türk Ceza Kanunu) da ek olarak belirtildiği durumlarda mahkeme 730 günden fazlasına hükmedecektir. TCK da Özel ek olarak belirtilen suçlarda bu sınır uygulanmaz. Örneğin dolandırıcılık suçu TCK 158 e göre 5000 gün ve hapis cezası ile hükmedilmesine karar verilmiştir. Kanunda ek olarak seçenek adli para cezası belirtilmişse alt ve üst sınır belirtilen süre cezalarına göre hesaplanır.

Adli Para Cezası Ertelenir Mi ?

TCK m51 e göre sadece hapis cezaları ertelenebilir. Adli para cezaları ertelenemez. Cezanın ertelenmesi kurumu işletilemez.

(HAGB) Adli Para Cezası ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı

Türk Ceza Kanununda (TCK) bazı şuçların karşılığı doğrudan adli para cezası olarak belirtilmiştir. Doğrudan adli para cezası verilen hükmedilmesinde adli para cezası ile ilgili hükmün açıklanmasının geriye bırakılması kararı verilebilir.

Hapis cezasından adli para cezasına dönüştürülen hükümlerde hğkmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez.

Adli Para Cezasının Ödenmesi

Adli para cezasına mahkeme tarafından hükmedildikten sonra ceza tebliğ edilir. Kişi borcu ödeme ya da kamu kurumlarında ceza karşılığı faydalı bir işte çalışmayı kabul eder. Kişi bu cezayı ödemedi takdirde cezasının gün karşılığı kadar hapis yatmak ile karşı karşıya kalır.

Adli Para Cezasının Taksitle Ödenmesi

Adli para cezasında sanığın şartlarına bakılarak mahkeme tarafından 24 aya kadar taksit yapılabilir. Mahkeme tarafından adli para cezasına hükmedildikten sonra infazı için Cumhuriyet Başsavcılığna verilir.

TCK 106 Adlî para cezasının infazı

1 Adlî para cezası, Türk Ceza Kanununun 52 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen usule göre tayin olunacak bir miktar paranın Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.
2 Adlî para cezasını içeren ilâm Cumhuriyet Başsavcılığına verilir. Cumhuriyet savcısı otuz gün içinde adlî para cezasının ödenmesi için hükümlüye 20 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bir ödeme emri tebliğ eder.
3 Hükümlü, tebliğ olunan ödeme emri üzerine belli süre içinde adlî para cezasını ödemezse, Cumhuriyet savcısının kararı ile ödenmeyen kısma karşılık gelen gün miktarınca hapsedilir.
4 Çocuklar hakkında verilen adlî para cezası ile kısa süreli hapis cezasından çevrilen adlî para cezasının ödenmemesi hâlinde, bu cezalar hapse çevrilemez. Bu takdirde onbirinci fıkra hükmü uygulanır.
5 Adlî para cezasının hapse çevrileceği mahkeme ilâmında yazılı olmasa bile üçüncü fıkra hükmü Cumhuriyet Başsavcılığınca uygulanır.
6 Hükümde, adlî para cezası takside bağlanmamış ise, bir aylık süre içinde adlî para cezasının üçte birini ödeyen hükümlünün isteği üzerine geri kalan kısmının birer ay ara ile iki eşit taksitte ödenmesine izin verilir. İlk taksidin süresinde ödenmemesi hâlinde, verilen ikinci takside ilişkin izin hükümsüz kalır.
7 Adlî para cezası yerine çektirilen hapis süresi üç yılı geçemez. Birden fazla hükümle adlî para cezalarına mahkûmiyet hâlinde bu süre beş yılı geçemez.
8 Hükümlü, hapis yattığı günlerin dışındaki günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkartılır.
9 Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi saklı kalmak üzere, adlî para cezasından çevrilen hapsin infazı ertelenemez ve bunun infazında koşullu salıverilme hükümleri uygulanamaz. Hapse çevrilmiş olmasına rağmen hak yoksunlukları bakımından esas alınacak olan adlî para cezasıdır.
10 Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre kısa süreli hapis cezasından çevrilen adlî para cezalarının infazında, aynı maddenin altıncı ve yedinci fıkraları hükümleri saklıdır.
11 İnfaz edilen hapsin süresi, adlî para cezasını tamamıyla karşılamamış olursa, geri kalan adlî para cezasının tahsili için ilâm, Cumhuriyet Başsavcılığınca mahallin en büyük mal memuruna verilir. Bu makamlarca 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre kalan adlî para cezası tahsil edilir.

Yorum Yok!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Hemen Ara
    Yol Tarifi Al