Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır? – 0 352 338 77 77

Birr hukuk burosu 7

Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Boşanma sürecinde eşlerin en çok merak ettiği konulardan biri, evlilik boyunca edinilen malların nasıl paylaşılacağıdır. Özellikle ev, araba, banka hesapları, iş yeri, birikimler ve ziynet eşyaları konusunda taraflar arasında anlaşmazlıklar yaşanabilmektedir.

Türk hukukunda boşanma sırasında mal paylaşımı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun eşler arasındaki mal rejimine ilişkin hükümlerine göre yapılır.

Türkiye’de yasal mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir. Eşler evlenmeden önce veya evlilik devam ederken geçerli bir mal rejimi sözleşmesi yaparak kanunda düzenlenen diğer mal rejimlerinden birini seçmemişse, kural olarak bu rejim uygulanır.

Ancak mal paylaşımında bütün malların doğrudan ikiye bölündüğü düşünülmemelidir. Öncelikle hangi malların edinilmiş mal, hangilerinin kişisel mal olduğu belirlenir. Daha sonra borçlar, katkılar ve malların değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılır.

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Nedir?

Türk Medeni Kanunu’nun 202. maddesine göre eşler arasında yasal mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir.

Bu sistemde eşlerin evlilik süresince emek ve karşılık vererek elde ettikleri malvarlığı değerleri, kanundaki şartlar çerçevesinde paylaşım hesabına dahil edilir.

Örneğin evlilik devam ederken eşlerden birinin maaşıyla satın alınan otomobil, diğer eşin adına kayıtlı olsa bile edinilmiş mal olarak değerlendirilebilir.

Burada önemli olan yalnızca tapu veya ruhsat üzerinde kimin adının yazdığı değildir. Malın hangi tarihte, hangi kaynakla ve ne şekilde edinildiği de araştırılır.

Edinilmiş mallara örnek olarak şunlar gösterilebilir:

  • Evlilik süresince çalışma karşılığı kazanılan gelirlerle alınan ev ve arsalar,

  • Maaş ve çalışma gelirleriyle satın alınan otomobiller,

  • Evlilik süresince oluşturulan banka birikimleri,

  • Evlilik döneminde edinilen yatırım araçları,

  • Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarından yapılan belirli ödemeler,

  • Kişisel malların gelirleri.

TMK 219. madde, edinilmiş malların kapsamını düzenlemektedir.

Boşanmada Hangi Mallar Paylaşılmaz?

Boşanmada mal paylaşımı yapılırken edinilmiş mallar kadar kişisel malların da belirlenmesi gerekir.

Türk Medeni Kanunu’nun 220. maddesinde kişisel mal kabul edilen değerler düzenlenmiştir. Kişisel mallar, kural olarak diğer eşin katılma alacağı hesabına dahil edilmez.

Kişisel mallara örnekler şunlardır:

  • Evlilikten önce sahip olunan ev, arsa ve otomobil,

  • Miras yoluyla edinilen taşınmazlar ve diğer malvarlığı değerleri,

  • Evlilik sırasında karşılıksız bağış yoluyla kazanılan mallar,

  • Eşlerden birinin yalnızca kişisel kullanımına yarayan eşyalar,

  • Manevi tazminat alacakları,

  • Kişisel malların yerine geçen değerler.

Örneğin eşlerden biri evlilik öncesinde kendisine ait bir daireye sahipse, bu daire kural olarak kişisel maldır. Boşanma sırasında doğrudan yarı yarıya paylaşılmaz.

Ancak kişisel mala diğer eş tarafından yapılan katkılar, malın edinilmesi, iyileştirilmesi veya korunması bakımından bazı durumlarda değer artış payı alacağı doğurabilir. Bu nedenle her olayın kendi koşulları içerisinde değerlendirilmesi gerekir.

Boşanmada Ev ve Araba Nasıl Paylaşılır?

Boşanma davalarında en sık karşılaşılan uyuşmazlıklar ev ve otomobil paylaşımıyla ilgilidir.

Evlilikte alınan ev kime kalır?

Evlilik süresince edinilmiş gelirlerle satın alınan bir konut, kural olarak edinilmiş mal niteliğindedir. Evin yalnızca eşlerden birinin adına tapuda kayıtlı olması, diğer eşin katılma alacağı hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Örneğin eşlerden biri çalışarak gelir elde etmiş ve evlilik devam ederken bu gelirle bir ev satın almışsa, diğer eş şartları oluştuğunda evin tasfiyesi kapsamında katılma alacağı talep edebilir.

Ancak burada evin satın alınma tarihi, kullanılan para, varsa kredi borcu ve kişisel mal kaynakları dikkate alınır.

Boşanmada araba paylaşımı nasıl yapılır?

Evlilik süresince edinilmiş gelirlerle alınan otomobiller de mal paylaşımına konu olabilir.

Aracın ruhsatının yalnızca kocanın veya kadının adına düzenlenmiş olması tek başına belirleyici değildir. Aracın hangi kaynakla alındığı ve edinim tarihi incelenir.

Araç için kullanılan kredinin kalan borcu ve ödenmiş taksitler de hesaplamada önem taşır.

Boşanmada Mal Paylaşımı Yüzde Kaç Yapılır?

Boşanmada mal paylaşımının her durumda yüzde 50 şeklinde uygulanacağı düşünülse de hukuki hesaplama bundan daha kapsamlıdır.

Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eş, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinde hak sahibidir. Bu düzenleme Türk Medeni Kanunu’nun 236. maddesinde yer almaktadır.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, her eşin diğer eşin bütün malvarlığının yarısını doğrudan alamamasıdır.

Öncelikle edinilmiş mallar belirlenir. Bu mallara ilişkin borçlar ve kanunda öngörülen diğer hesaplama kalemleri dikkate alınır. Ardından artık değer hesaplanır.

Örneğin eşlerden birinin edinilmiş mallarının borçlar düşüldükten sonra hesaplanan artık değeri 2 milyon TL ise diğer eşin katılma alacağı, diğer hukuki hesaplama unsurları da dikkate alınarak 1 milyon TL olabilir.

Bu nedenle gerçek mal paylaşımı hesabı, her iki eşin edinilmiş malları ve karşılıklı alacakları birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

Mal Paylaşımı Davasında Katılma Alacağı Nedir?

Katılma alacağı, eşlerden birinin diğer eşin edinilmiş mallarının tasfiyesi sonucunda ortaya çıkan artık değerinin yarısı üzerinde sahip olduğu alacak hakkıdır.

Bu hak için eşin mutlaka çalışmış veya malın satın alınmasına doğrudan para vermiş olması gerekmez.

Örneğin evlilik boyunca eşlerden biri çalışırken diğer eş ev işleriyle ilgilenmiş ve aile yaşamına katkıda bulunmuş olabilir. Edinilmiş mallara katılma rejiminde, şartları oluştuğunda çalışmayan eş de katılma alacağı talep edebilir.

Katılma alacağı hesaplanırken şu unsurlar önem taşır:

  • Evlilik süresince edinilen mallar,

  • Malların edinilme tarihleri,

  • Malların finansmanında kullanılan kaynaklar,

  • Malvarlığına ilişkin borçlar,

  • Kişisel mallardan yapılan katkılar,

  • Tasfiyeye esas mal değerleri.

Boşanmada Ziynet Eşyaları ve Takılar Nasıl Değerlendirilir?

Düğünde takılan altınlar, bilezikler, kolyeler ve diğer ziynet eşyaları boşanma sürecinde sıkça uyuşmazlığa neden olmaktadır.

Ziynet eşyalarının kime ait olduğu ve iadesinin gerekip gerekmediği değerlendirilirken takıların niteliği, kime verildiği, tarafların anlaşmaları ve somut olayın özellikleri dikkate alınır.

Ziynet eşyalarının bozdurulması veya ev, araba gibi bir malın alınmasında kullanılması da hukuki değerlendirmeyi etkileyebilir.

Bu nedenle düğün fotoğrafları, video kayıtları, banka hareketleri, kuyumcu belgeleri ve tanık anlatımları gibi deliller önem taşıyabilir.

Ziynet eşyalarına ilişkin taleplerin mal rejiminin tasfiyesinden ayrı hukuki değerlendirmeye tabi olabileceği unutulmamalıdır.

2002 Yılından Önce Evlenenlerin Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Mal paylaşımında evlilik tarihi büyük önem taşır. Çünkü 1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile yasal mal rejimi değiştirilmiştir.

Bu tarihten önceki dönemde yasal mal rejimi mal ayrılığı rejimiydi. 1 Ocak 2002 sonrasında ise edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanmaya başlanmıştır.

Bu nedenle 2002 yılından önce evlenen eşlerin mal paylaşımında evlilik tarihine ve malların hangi dönemde edinildiğine bakılır.

Örneğin 1998 yılında evlenen bir çiftin 2000 yılında satın aldığı ev ile 2005 yılında satın aldığı otomobil aynı hukuki kurallara göre değerlendirilmeyebilir.

2002 öncesinde edinilen mallar bakımından katkı payı alacağı gibi talepler gündeme gelebilir. 2002 sonrasında edinilen mallar ise kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi çerçevesinde değerlendirilir.

Dolayısıyla uzun süreli evliliklerde mal paylaşımı yapılırken dönemlerin ayrı ayrı incelenmesi gerekir.

Boşanmada Mal Paylaşımı Davası Ne Zaman Açılır?

Mal paylaşımı davası, boşanma davasıyla bağlantılı olmakla birlikte ayrı bir hukuki uyuşmazlıktır.

Türk Medeni Kanunu’nun 225. maddesine göre boşanma nedeniyle mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer. Ancak mal rejiminin tasfiyesinin sonuçlandırılabilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi gerekir.

Bu nedenle uygulamada mal paylaşımı davası açılabilir; ancak boşanma kararının kesinleşmesi bekletici mesele yapılabilir.

Mal paylaşımı uyuşmazlıklarında görevli mahkeme, kural olarak aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise bu davalara aile mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemesi bakar.

Mal paylaşımı davasında talep edilebilecek haklar arasında şunlar bulunabilir:

  • Katılma alacağı,

  • Değer artış payı alacağı,

  • Katkı payı alacağı,

  • Mal rejiminin tasfiyesinden doğan diğer alacaklar.

Mal Paylaşımı Davasında Hangi Belgeler ve Deliller Gereklidir?

Mal paylaşımı davasında hak kaybı yaşanmaması için edinilmiş malların ve kişisel malların doğru şekilde belirlenmesi önemlidir.

Dava sürecinde kullanılabilecek başlıca belgeler ve deliller şunlardır:

  1. Evlilik tarihini gösteren nüfus kayıtları,

  2. Tapu kayıtları ve taşınmaz satış belgeleri,

  3. Araç ruhsatları ve araç alım belgeleri,

  4. Banka hesap hareketleri,

  5. Kredi sözleşmeleri ve ödeme kayıtları,

  6. Maaş bordroları ve gelir belgeleri,

  7. Miras veya bağış yoluyla edinilen mallara ilişkin belgeler,

  8. Düğün fotoğrafları ve video kayıtları,

  9. Tanık beyanları,

  10. Bilirkişi incelemesine esas olabilecek mali kayıtlar.

Mahkeme, uyuşmazlığın niteliğine göre ilgili kurumlardan kayıt ve belge isteyebilir. Ayrıca malvarlığının değerinin belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yaptırılabilir.

Boşanmada Mal Kaçırma Durumunda Ne Yapılabilir?

Boşanma sürecinde bazı eşler, mal paylaşımında daha az hak sahibi olmak amacıyla mallarını üçüncü kişilere devredebilir veya malvarlığını azaltmaya yönelik işlemler yapabilir.

Türk Medeni Kanunu’nun 229. maddesi, belirli koşullarda edinilmiş mallara eklenecek değerleri düzenlemektedir.

Özellikle diğer eşin katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan karşılıksız kazandırmalar ve kanunda belirtilen koşullardaki devirler tasfiye hesabına dahil edilebilir.

Böyle bir durumla karşılaşan eşin, malvarlığı hareketlerine ilişkin belgeleri ve diğer delilleri mümkün olduğunca koruması önemlidir.

Ayrıca somut olayın koşullarına göre ihtiyati tedbir gibi hukuki koruma yollarına başvurulması da değerlendirilebilir.

Mal kaçırma iddiasının ispatı ve üçüncü kişilere yapılan devirlerin hukuki sonuçları, işlemin tarihine ve niteliğine göre değişebilir.

Boşanmada Mal Paylaşımı İçin Avukat Desteği Neden Önemlidir?

Boşanmada mal paylaşımı, yalnızca evin veya aracın kimin üzerine kayıtlı olduğuna bakılarak sonuçlandırılabilecek bir süreç değildir.

Evlilik tarihi, malın edinilme zamanı, finansman kaynağı, kredi borçları, miras ve bağış gibi kişisel mal kaynakları ile tarafların birbirlerinden olan alacakları birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle yüksek değerli taşınmazlar, şirket hisseleri, banka hesapları ve üçüncü kişilere yapılan devirler söz konusu olduğunda hukuki ve mali inceleme büyük önem taşır.

Kayseri’de boşanma sürecinde mal paylaşımı konusunda hukuki destek arayan kişilerin, haklarını ve olası alacaklarını doğru değerlendirebilmek için dosyalarını uzman bir hukukçuya inceletmeleri yararlı olacaktır.

Kayseri boşanma avukatı desteğiyle mal rejiminin tasfiyesi sürecinin doğru yürütülmesi, delillerin zamanında toplanması ve olası hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir.

Sonuç: Boşanmada Mal Paylaşımında Haklarınızı Bilin

Boşanmada mal paylaşımı, eşlerin evlilik süresince edindikleri malvarlığı değerlerinin Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre tasfiye edilmesini kapsar.

Genel kural olarak evlilik süresince edinilen mallar paylaşım hesabına dahil edilirken evlilik öncesinde sahip olunan mallar, miras ve bağış yoluyla edinilen değerler kişisel mal kabul edilir.

Ancak her olayın kendine özgü koşulları vardır. Özellikle 2002 öncesinde edinilen mallar, kişisel mallara yapılan katkılar, ziynet eşyaları ve mal kaçırma iddiaları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Boşanma sürecinde mal paylaşımından kaynaklanabilecek hak kayıplarının önüne geçmek için hukuki sürecin doğru yönetilmesi ve gerekli delillerin zamanında sunulması önem taşır.

Kaynaklar ve Resmî Mevzuat

Makalenin hukuki dayanağını oluşturan temel mevzuat ve kaynaklar:

  1. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu – Adalet Bakanlığı Mevzuat Sistemi – Özellikle TMK 202, 218, 219, 220, 225, 227, 229, 231, 235 ve 236. maddeler.

  2. Adalet Bakanlığı UYAP İçtihat Programı – Mal rejiminin tasfiyesi ve edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin içtihatlar.

Mevzuat hükümleri ve ilgili içtihatlar esas alınarak hazırlanmıştır.

Yasal bilgilendirme: Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir.

Yorum Yok!

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir